ჩემი პატარა გოგონა ლურჯი თმის გამო დაამცირეს, მაგრამ მან მთელ სკოლას მნიშვნელოვანი გაკვეთილი ჩაუტარა.
ლილიმ ქალბატონ კოლინზზე მიუთითა.
– „თქვენ დამაჯერეთ, რომ მონსტრები ჩემნაირად გამოიყურებიან.“
ქალბატონმა კოლინზმა პირზე ხელი აიფარა.
– „არა, ლილი. მე ასეთი რამ არ მითქვამს.“
ლილის ხმა აუკანკალდა.
– „მაგრამ თქვენ ისინი არ შეაჩერეთ.“
ოთახში მძიმე სიჩუმე ჩამოვარდა.
დირექტორ ჰეისს ხელში დაკეცილი ფურცელი ეჭირა. ფურცლის ზედა ნაწილში, შავი მარკერით, დიდი ასოებით ეწერა:
„ის, რაც გუშინ ადამიანებმა მითხრეს.“
ქვემოთ კი ჩამონათვალი იყო:
ჯადოქარი.
მონსტრი.
უცნაური.
მახინჯი.
და სულ ბოლოში:
ქალბატონი კოლინზი: „შენი გარეგნობა ყურადღების გამფანტველ ფაქტორად იქცა.“
გავშეშდი.
– „ეს საიდან გაქვს?“ – ვკითხე.
– „მე დავწერე“, – მიპასუხა ლილიმ.
შემდეგ მისი მაისური შევამჩნიე. ჯინსის ქურთუკის ქვეშ მაისურის წინა მხარეს ყველა შეურაცხმყოფელი სიტყვა ეწერა.
ზურგზე კი, გაცილებით დიდი ასოებით, ეწერა:
„თუ ეს სიტყვები ყურადღების გამფანტველი ფაქტორია, მაშინ რატომ არ დასაჯეს ისინი, ვინც ეს სიტყვები წარმოთქვა?“
მე რეიჩელი მქვია და ლილი ჩემი ერთადერთი შვილია. არ ვიცოდი, უნდა მეამაყა, გავბრაზებულიყავი თუ შემშინებოდა.
ალბათ, სამივე გრძნობა ერთდროულად მქონდა.
მის გვერდით ჩავიმუხლე.
– „კარგად ხარ?“
თავი დამიქნია, მაგრამ ვიცოდი, რომ ეს პასუხი ყველაფერს არ ნიშნავდა.
– „ვინმემ გაწყენინა?“
– „არა.“
– „რაიმე შარში გაეხვიე?“
ქალბატონ კოლინზს შეხედა.
– „მითხრა, ქურთუკი ისევ ჩაიცვიო.“
ქალბატონმა კოლინზმა სასწრაფოდ დაიწყო თავის მართლება და ახსნა, რომ ლილის მაისურზე დაწერილი სიტყვები სხვა მოსწავლეებს ყურადღებას უფანტავდა.
მკაცრად შევხედე.
– „გუშინ ეს სიტყვები საკმარისი მიზეზი არ აღმოჩნდა იმისთვის, რომ კლასიდან ის ბავშვები გაეყვანათ, რომლებმაც ისინი წარმოთქვეს. მაგრამ დღეს, როცა ლილი ამ სიტყვებს მაისურზე წერს, უცებ შეუსაბამო ხდება?“
ქალბატონმა კოლინზმა თვალები დახარა.
– „გუშინ სიტუაციას არასწორად გავუმკლავდი.“
ამ პასუხმა გამაკვირვა.
მან განმარტა, რომ ეგონა, თუ ლილის კლასიდან გაუშვებდა, ყველა დამშვიდდებოდა.
– „თქვენ კლასიდან ის ბავშვი გაუშვით, რომელსაც აბულინგებდნენ“, – ვუთხარი.
– „ვიცი.“
– „და უთხარით, რომ ის ყურადღების გამფანტველი იყო.“
– „ვიცი.“
შემდეგ ქალბატონი კოლინზი ლილის წინ ჩაიმუხლა.
– „შეცდომა დავუშვი. როცა სხვა ბავშვებმა შენს თმაზე კომენტარების გაკეთება დაიწყეს, ისინი უნდა შემეჩერებინა.“
ლილიმ თვალები დახარა.
– „ტაილერმა თქვა: „ხედავ? თვითონ მასწავლებელ კოლინზსაც კი მახინჯი ჰგონიხარ.“
ქალბატონი კოლინზი აშკარად შეძრწუნდა.
– „არ ვიცოდი, რომ მან ეს თქვა.“
– „არც გიკითხავთ“, – ჩუმად უპასუხა ლილიმ.
არავინ იღებდა ხმას.
დირექტორისკენ შევტრიალდი.
– „რატომ გაიყვანეს ლილი გუშინ თქვენს კაბინეტში?“
მან ამიხსნა, რომ ქალბატონმა კოლინზმა გაკვეთილის ჩაშლის გამო მასთან გაგზავნა.
ვკითხე, დაარღვია თუ არა ლილიმ სკოლის წესები.
– „არა“, – აღიარა მან.
– „მაშინ რატომ მოუწია თავის მართლება მას? ჩემი შვილის გარეგნობა კლასში წესრიგის დარღვევას არ ნიშნავს.“
დირექტორმა თავი დამიქნია.
– „მართალი ხართ.“
ამ დროს ლილიმ მოყოლა დაიწყო, რა მოხდა.
ის კლასში შევიდა ისე, რომ ქურთუკი ყელამდე ჰქონდა შეკრული. ტაილერმა, იმავე ბიჭმა, რომელმაც წინა დღეს ჯადოქარი უწოდა, რაღაც გადაულაპარაკა სხვა მოსწავლეს. რამდენიმე ბავშვმა სიცილი დაიწყო.
მოგვიანებით, როცა მასწავლებელმა კოლინზმა კლასს სთხოვა, სიცხის გამო ყველას ქურთუკები გაეხადა, ლილიმ იკითხა, მასაც აუცილებლად უნდა გაეხადა თუ არა.
როცა საბოლოოდ ქურთუკი გაიხადა, ყველამ მისი მაისური დაინახა.
მასწავლებელმა კოლინზმა მაშინვე მოსთხოვა, მაისური დაეფარა.
ამ დროს ლილიმ სახელოდან დაკეცილი ფურცელი ამოიღო და განაცხადა:
– „გუშინ ეს სიტყვები არავის აწუხებდა.“
მას არ უყვირია და არც ჩხუბი დაუწყია. ის უბრალოდ თანაკლასელების წინ იდგა, როგორც რვა წლის პატარა გოგონა, და ყველას აჩვენებდა იმ შეურაცხმყოფელ სიტყვებს, რომელთა შეჩერებაც უფროსებმა ვერ შეძლეს.
ლილის ვკითხე, რატომ არ მითხრა მაისურის შესახებ.
ისტორიის გაგრძელების სანახავად გადახედეთ ქვემოთ მოცემულ კომენტარებს! 👇👇👇

– „შენ ისედაც გაბრაზებული იყავი“, – მიპასუხა მან.
– „შენზე ვიყავი გაბრაზებული?“
– „არა. მათზე.“
მაგრად ჩავიკარი გულში.
შემდეგ ვკითხე, რატომ შეიღება ფრჩხილები ისევ შავად, მას შემდეგ, რაც სხვა ბავშვებმა უთხრეს, რომ ეს საშინელება იყო.
– „იმიტომ, რომ მითხრეს, მახინჯიაო“, – მიპასუხა.
ამ პასუხმა ყველაფერზე მეტად მატკინა გული.
მას უბრალოდ საკუთარი თავის გამოხატვა კი არ სურდა. არ უნდოდა, სხვა ბავშვებს გადაეწყვიტათ მის ნაცვლად, როგორი ადამიანი უნდა ყოფილიყო და როგორ უნდა გამოჩენილიყო.
დირექტორმა აგვიხსნა, რომ ოთხი ბავშვი ლილის გარეგნობაზე განმეორებით აკეთებდა შეურაცხმყოფელ კომენტარებს. მათი მშობლები უკვე გააფრთხილეს, სკოლა კი გეგმავდა სკოლის ფსიქოლოგის ხელმძღვანელობით შეხვედრების ორგანიზებას, რათა მომხდარი უსიამოვნო შემთხვევები გამოესწორებინათ.
ტაილერი სხვა მერხთან დასვეს, ლილისგან მოშორებით, ხოლო კლასში ჩატარდა სპეციალური გაკვეთილი დაცინვისა და გარეგნობის მიხედვით ადამიანების განსჯის შესახებ.
მეშინოდა, რომ ეს ყველაფერი ლილისთვის უხერხული იქნებოდა.
– „უბრალოდ მინდა, ყველამ შეწყვიტოს ჩემი ყურება“, – თქვა მან.
საბედნიეროდ, სკოლის ფსიქოლოგმა სიტუაცია ძალიან ფრთხილად და სწორად წარმართა. მას არ მოსთხოვა, მთელი კლასის წინაშე გამოსულიყო და არც სხვებისთვის მაგალითად დაუსახელებია.
ამის ნაცვლად, დაფაზე ორი წინადადება დაწერა:
„ვიღაც სხვებისგან განსხვავდება.“
„ვიღაც ამ განსხვავების გამო მას დასცინის.“
შემდეგ მოსწავლეებს ჰკითხა, სინამდვილეში რომელი საქციელი ქმნიდა პრობლემას.
ბავშვების უმეტესობა მიხვდა.
თუმცა ტაილერი კვლავ აპროტესტებდა და ამბობდა, რომ არავინ არაფერს იტყოდა, ლილის ლურჯი თმა რომ არ ჰქონოდა.
ფსიქოლოგმა უპასუხა:
– „თუ სათვალის ტარების გამო დაგცინებდი, პრობლემა შენი თვალები იქნებოდა თუ ჩემი საქციელი?“
ტაილერი გაჩუმდა.
იმ დღის მეორე ნახევარში ლილიმ მითხრა, რომ სკოლის ფსიქოლოგი „ნამდვილად საშიში“ იყო.
გამეცინა.
რამდენიმე დღის შემდეგ ქალბატონმა კოლინზმა დამირეკა.
მან კიდევ ერთხელ მოიხადა ბოდიში და აღიარა, რომ ლილიზე აზრი ჯერ კიდევ მანამდე ჩამოიყალიბა, სანამ რაიმე მოხდებოდა.
ბავშვობიდან ასწავლიდნენ, რომ შეღებილი თმა დაუმორჩილებლობის ნიშანი იყო, შავი ლაქი კი პრობლემურ ქცევაზე მიუთითებდა.
– „ჩემი ზრდასრული ასაკის წინასწარგანწყობები რვა წლის გოგონაზე გადავიტანე“, – მითხრა მან.
– „დიახ“, – ვუპასუხე.
– „შემდეგ კი ის დავაჯარიმე იმ რეაქციის გამო, რომელსაც სინამდვილეში თავადვე ველოდი.“
ძალიან დავაფასე, რომ თავის გასამართლებლად მიზეზების ძებნა არ დაუწყია.
მეორე დილით ლილიმ მკითხა, შეეძლო თუ არა თავისი მაისურის ხელახლა ჩაცმა.
ვუპასუხე, რომ არა.
– „შენ უკვე თქვი ყველაფერი, რისი თქმაც გინდოდა“, – ავუხსენი. „და არ მინდა, სკოლაში მკერდზე წარწერით „მახინჯი“ იარო.“
ცოტა ხანს დაფიქრდა.
– „ქურთუკის ჩაცმა შემიძლია?“
– „რა თქმა უნდა.“
– „შავი ფრჩხილებიც დავიტოვო?“
– „რა თქმა უნდა.“
– „და ლურჯი თმაც?“
– „ეს ხომ შენი ნაწილია!“
გაეღიმა.
სკოლაში ტაილერი და მისი დედა დირექტორის კაბინეტთან გველოდებოდნენ. დედამისი გამეცნო და შვილის ნათქვამი სიტყვებისთვის ბოდიში მოიხადა.
ტაილერი იატაკს უყურებდა.
დედამ მოუწოდა, სათანადოდ მოეხადა ბოდიში.
– „ბოდიში, რომ ჯადოქარი და მონსტრი გიწოდე“, – ჩაილაპარაკა მან.
ლილიმ ხელები გადაიჯვარედინა.
– „კარგი“, – უპასუხა.
მას არ უთქვამს, რომ აპატია და არც ის, რომ ყველაფერი დაივიწყა. უბრალოდ თქვა: „კარგი“.
შემდეგ სთხოვა, ბოდიში მოეხადა იმისთვისაც, რომ მისი ლურჯი თმა სასაცილოდ მიაჩნდა.
ტაილერმა ესეც გააკეთა.
მომდევნო კვირებში რაღაც მოულოდნელი მოხდა. სხვა ბავშვებმაც უფრო თამამად დაიწყეს საკუთარი ინდივიდუალობის გამოხატვა.
ერთმა გოგონამ საბოლოოდ გაიკეთა ის სათვალე, რომელსაც აქამდე მალავდა. ერთმა ბიჭმა ვარდისფერი თასმების ტარება დაიწყო, ხოლო მეორე გოგონამ მკლავზე არსებული ხალის დამალვას თავი დაანება.
არ მინდოდა, ლილის ისტორია კიდევ ერთ ისეთ ამბად ქცეულიყო, რომელშიც მამაცი პატარა გოგონა მსოფლიოს ასწავლის, როგორ უნდა მივიღოთ საკუთარი თავი.
ის ხომ ჯერ მხოლოდ რვა წლის იყო. მას უბრალოდ ლურჯი ფერი უყვარდა.
მაგრამ ბავშვები ამჩნევენ, რისი უფლებას აძლევენ საკუთარ თავს უფროსები.
როგორც კი სკოლამ ნათლად აჩვენა, რომ სხვებისგან განსხვავება ცუდი არ არის, რამდენიმე მოსწავლემ თავი გაცილებით თავისუფლად იგრძნო.
ქალბატონი კოლინზიც შეიცვალა.
ერთი თვის შემდეგ კლასში ფერების დღე მოაწყვეს, როდესაც ყველას შეეძლო თავისი საყვარელი ფერის ტანსაცმლით მისვლა. ლილიმ, რა თქმა უნდა, ლურჯი აირჩია.
ქალბატონი კოლინზი კი სკოლაში თმაში იისფერი, დროებითი საღებავით შეღებილი ღერით მივიდა.
ლილი გაოგნებული დაბრუნდა სახლში.
– „დედა, მასწავლებელმა კოლინზმა თმა შეიღება!“
– „რა არის ცუდი იისფერში?“ – ვკითხე.
– „საერთოდ არ უხდება.“
გამეღიმა.
– „ახლა უკვე ჩვენ განვსჯით სხვების თმას?“
თვალები გადაატრიალა.
– „რა მომაბეზრებელი ხარ!“
– „ზუსტად“, – ვუპასუხე.
ბოლოს მაინც აღიარა, რომ ქალბატონ კოლინზს გარკვეული სტილი ნამდვილად ჰქონდა.
ლილის მაისურს დღემდე ყუთში ვინახავ, მის სასკოლო ფოტოებსა და დაბადების დღის მისალოც ბარათებთან ერთად. წარწერები დროთა განმავლობაში ოდნავ გახუნდა, მაგრამ უკანა მხარეს არსებული გზავნილი ჯერ კიდევ სრულიად მკაფიოდ იკითხება:
„თუ ეს სიტყვები ყურადღების გამფანტველი ფაქტორია, მაშინ რატომ არ დასაჯეს ისინი, ვინც ეს სიტყვები წარმოთქვა?“
ეს წინადადება უამრავჯერ გამხსენებია.
როდესაც იმ სკოლაში შევედი, ვფიქრობდი, რომ დამნაშავეს ვიპოვიდი. ამის ნაცვლად, აღმოვაჩინე მასწავლებელი, რომელმაც საკუთარი წინასწარგანწყობების გამო არასწორი გადაწყვეტილება მიიღო, დირექტორი, რომელსაც რეალური პრობლემა არ ესმოდა, და ბავშვები, რომლებსაც უნდა ესწავლათ, რომ სისასტიკე მიუღებელია.
ქალბატონი კოლინზი ლილის საყვარელი მასწავლებელი არასოდეს გამხდარა, მაგრამ დროთა განმავლობაში ჩემმა გოგონამ მის მიმართ ნდობა კვლავ ისწავლა.
და ეს ძალიან ბევრს ნიშნავდა.
რადგან ნამდვილი პრობლემა არასოდეს ყოფილა ლურჯი თმა ან სკოლაში მომხდარი ინციდენტი.
ნამდვილი პრობლემა ის იყო, რომ ჩემმა გოგონამ დაიწყო ფიქრი, თითქოს საკუთარი გარეგნობა უნდა შეეცვალა, რათა სხვებს მის გვერდით თავი კარგად ეგრძნოთ.
მაგრამ მან ყველა შეურაცხმყოფელი სიტყვა, რომელიც მისთვის ეთქვათ, ყველას თვალწინ გამოიტანა და უფროსებს აიძულა, საკუთარი თავისთვის ერთი მნიშვნელოვანი კითხვა დაესვათ:
ნამდვილად ლურჯი თმა იყო ყურადღების გამფანტველი ფაქტორი, თუ ის სისასტიკე, რომლის გადატანაც იმ პატარა გოგონას მოუწია, რომელსაც ეს თმა ჰქონდა?