Զարկերակներում «վատ» խոլեստերինի կուտակումը համարվում է սրտանոթային հիվանդությունների զարգացման հիմնական պատճառը: Այս խնդիրը կարող է երկար ժամանակ ոչ մի կերպ չդրսևորվել, սակայն շատ լուրջ հետևանքներ ունենալ, ուստի հարկավոր է ավելի ուշադիր լինել և հետևել խոլեստերինի մակարդակին:
Խոլեստերինը ճարպի մոլեկուլ է, որը շատ կարևոր է օրգանիզմի համար, քանի որ այն բջջաթաղանթի մասն է կազմում և մասնակցում է որոշ հորմոնների, լեղաթթուների, վիտամին D-ի և այլ կարևոր նյութերի արտադրմանը:
Սակայն անոթների պատերին չափազանց մեծ քանակությամբ խոլեստերինի կուտակումը կարող է դառնալ բորբոքման պատճառ, որն էլ նպաստում է աթերոսկլերոտիկ (խոլեստերինային) վահանիկների առաջացմանն ու աթերոսկլերոզի զարգացմանը:
Բացի այդ, որոշ դեպքերում այս վիճակը կարող է դառնալ առողջական այնպիսի լուրջ խնդիրների առաջացման պատճառ, ինչպիսին են սրտամկանի կաթվածը, գլխուղեղի կաթված և լյարդի ու երիկամների հիվանդությունները:
Խոլեստերինի մակարդակի բարձրացմանը նպաստող գործոնները
Շատ հաճախ այս խնդիրը պայմանավորված է լինում գենետիկական նախատրամադրվածությամբ, սակայն խոլեստերինի մակարդակի բարձրացման պատճառ կարող են դառնալ նաև.
· սխալ սննդակարգը (շաքարով ու ճարպերով հարուստ սննդակարգ),
· ճարպակալումը,
· շաքարային դիաբետը,
· ծխախոտի չարաշահումը,
· նստակյաց կենսակերպը:
Ինչպես կարգավորել խոլեստերինի մակարդակը
Խոլեստերինի մակարդակը կարգավորելու լավագույն միջոցներից մեկը սննդակարգում որոշ փոփոխություններ անելն է, սակայն ճիշտ սննդակարգ կազմելու համար հարկավոր է նաև հաշվի առնել այնպիսի գործոնները, ինչպսիսին են.
· մարդու տարիքը,
· առողջական վիճակը (այլ հիվանդությունների առկայությունը),
· քաշը,
· նյութափոխանակության հետ կապված հնարավոր խնդիրները:
Այսպիսով՝ խոլեստերինի մակարդակը ճիշտ սննդակարգի միջոցով վերահսկողության տակ պահելու համար հարկավոր է հիշել, որ սննդակարգը պետք է լինի բազմատեսակ ու հետաքրքիր և հարուստ լինի առողջարար մթերքով ու սննդարար նյութերով: Բացի այդ, ցանկալի է սահմանափակել կենդանական ծագման մթերքը, քանի որ այն էլ ավելի է վատացնում վիճակը: Առհասարակ՝ խոլեստերինի մակարդակը նվազեցնելու համար մասնագետները խորհուրդ են տալիս հրաժարվել.
· կարմիր մսից,
· պանրի յուղոտ տեսակներից,
· հացաբուլկեղենից,
· կիսաֆաբրիկատներից,
· տապակած մթերքից,
· հիդրոգենացված ճարպերով պատրաստված ուտեստներից,
· շաքարից ու քաղցրավենիքից:
Սակայն կան նաև սննդամթերքի տեսակներ, որոնց գործածությունը կարող է շատ կարևոր լինել, քանի որ դրանք օգնում են նվազեցնել «վատ» խոլեստերինի մակարդակը: Դրանց շարքին են դասվում.
· ամբողջական հացահատիկները (վարսակ, գարի, բրինձ և այլն),
· լոբազգիները (լոբի, ոլոռ, ոսպ և այլն),
· մրգերն ու բանջարեղենը,
· չհագեցած ճարպերը (ձիթայուղ, ավոկադոյի յուղ, սերմեր ու ընկույզներ),
· օմեգա-3 ճարպաթթուներով հարուստ մթերքը,
· դիետիկ միսը (հավի միս և հնդկահավի միս):
Մոտավոր սննդակարգ, որը կօգնի կարգավորել խոլեստերինի մակարդակը
Խոլեստերինի մակարդակի բարձրացման դեպքում կան տարբեր սննդակարգեր, որոնք օգնում են ազատվել այդ խնդրից: Ձեր ուշադրությանն ենք ներկայացնում նմանատիպ սննդակարգի տարբերակ, որը կօգնի վերահսկողության տակ պահել խոլեստերինի մակարդակն ու խուսափել առողջական խնդիրներից:
· Նախաճաշին՝ վարսակի փաթիլներ անյուղ կաթով ու մրգերով, սև սուրճ, մի կտոր ամբողջահատիկ հաց ձիթայուղով ու լոլիկով:
· Լանչին՝ պահածոյացված սարդինաներով ու ամբողջահատիկ հացով ոչ մեծ սենդվիչ, թթու վարունգ, ընկույզներ (առանց աղի և չբոված):
· Ճաշին՝ ոսպով ու շագանակագույն բրնձով աղցան, մարինացված թյունիկ (макрель), ոչ մեծ կտոր ավոկադո:
· Հետճաշիկին՝ բնական անյուղ յոգուրտ սերմերով կամ ընկույզներով:
· Ընթրիքին՝ մի փոքր տապակած կամ շոգեխաշած բանջարեղեն, բանջարեղենով բուրգեր, ½ դեղձ (ըստ ցանկության):
Սովորություններ, որոնք օգնում են խուսափել խոլեստերինի մակարդակի բարձրացումից
Խոլեստերինի մակարդակի կարգավորման հարցում կարևորագույն գործոնն, իհարկե, սննդակարգի կարգավորումն է, սակայն հարկ է հիշել, որ կան սովորություններ, որոնք զգալիորեն բարձրացնում են այդ առողջ սննդակարգի արդյունավետությունը: Այսպիսով՝ առողջական խնդիրներից խուսափելու և խոլեստերինի մակարդակը վերահսկողության տակ պահելու համար մասնագետները խորհուրդ են տալիս ոչ միայն կարգավորել սննդակարգը, այլև.
· Լինել ֆիզիկապես ակտիվ
Պարբերաբար ֆիզիկական վարժություններ կատարելը կանխում է արյան մեջ խոլեստերինի մակարդակի բարձրացումն ու օգնում է ազատվել արդեն իսկ ի հայտ եկած խնդիրներից: Սա է պատճառը, որ հարկավոր է օրական 3 անգամ մարզվել և կատարել կարդիովարժություններ:
· Հրաժարվել ծխախոտից
Ծխախոտի չարաշահումը չի բարձրացնում «վատ» խոլեստերինի մակարդակը, սակայն այս սովորությունը խիստ բացասաբար է ազդում «լավ» խոլեստերինի սինթեզի գործընթացի վրա, ինչն էլ թույլ չի տալիս վերահսկողության տակ պահել խոլեստերինի մակարդակը:
· Պայքարել ավելորդ քաշի դեմ
Խիստ վտանգավոր կարող է լինել նաև ավելորդ քաշը, ուստի հարկավոր է կարգի բերել կազմվածքն ու պահել մարմնի զանգվածի ինդեքսը նորմայի սահմաններում:
Նյութի աղբյուրը՝ steptohealth.ru
