💔😱 ქმრის გარდაცვალებიდან ხუთი წლის შემდეგ მის საფლავთან შავი ჩანთა გამოჩნდა და ყველაფერი შეცვალა. გავხსენი და იმ წამს თვალთ დამიბნელდა… 💔
მე მეგანი მქვია. ხუთი წლის წინ ჩემი ქმარი, პოლი, ავტოკატასტროფაში დაიღუპა. მაშინ მხოლოდ 34 წლის ვიყავი და უკვე ცხრა წელი იყო, რაც დაქორწინებულები ვიყავით. დღემდე მიჭირს იმის შეგუება, რომ მამაკაცი, რომელთან ერთადაც სიბერემდე მისვლას ვგეგმავდი, ჩემს გვერდით აღარ არის.
ყოველ წელს, მისი გარდაცვალების წლისთავზე, სამსახურში ნახევარ დღეს ვითხოვ და მის საფლავზე მივდივარ. ყოველთვის ყვითელი ყვავილები მიმაქვს. პოლს ადრე ხშირად მოჰქონდა ასეთი ყვავილები ჩვენი სამზარეულოს მაგიდისთვის და ყოველთვის ამბობდა, რომ მათი წყალობით მთელი სახლი უფრო ნათელი და ხალისიანი ხდებოდა.
ხშირად მეუბნებიან, რომ დროა, ცხოვრება გავაგრძელო. ბევრი თვალსაზრისით, მეც ვცადე. ვმუშაობ, მეგობრებს ვხვდები და რამდენიმე პაემანზეც კი ვიყავი. მაგრამ წელიწადში ერთხელ მაინც ვბრუნდები სასაფლაოზე, რათა ცოტა ხნით იმ მამაკაცთან გავატარო დრო, რომელიც მიყვარდა.
წელს ჩემმა დამ, სარამ, შემომთავაზა, რომ გამომყოლოდა.
– შემიძლია წაგიყვანო, – მითხრა მან.
– მადლობა, მაგრამ მარტო წასვლა მინდა.
გზაში ყავის დასალევად გავჩერდი და ყვითელი ყვავილების თაიგული ვიყიდე. ყვავილების მაღაზიაში დახლთან მდგომმა ქალმა მკითხა, ხომ არ მინდოდა თაიგულისთვის მისალოცი ბარათიც.
– არა. ისედაც იცის, ვისგან არის, – ვუპასუხე.
როგორც კი ეს სიტყვები წარმოვთქვი, ცოტა უხერხულად ვიგრძენი თავი. თუმცა ყოველთვის მჯეროდა, რომ ეს ასე იყო.
სასაფლაოზე რომ მივედი, შესასვლელთან მომუშავეებმა სხვა ჭიშკრისკენ მიმითითეს. ამას განსაკუთრებული ყურადღება არ მივაქციე. მანქანა გავაჩერე და ნაცნობ ხრეშიან ბილიკს გავუყევი პოლის საფლავისკენ.
მერე მის საფლავის ქვასთან რაღაც უჩვეულო შევნიშნე.
შავი ნაჭრის ჩანთა.
ჩანთა ელვაშესაკრავით იყო დახურული, სახელურები კი შიგნით ჰქონდა ჩაკეცილი. ზედ არც წერილი იყო, არც სახელი და არც რაიმე მინიშნება, თუ ვინ დატოვა იქ.
ირგვლივ მიმოვიხედე.
– გამარჯობა! – ხმამაღლა დავიძახე.
არავინ მიპასუხა.
სასაფლაოს ადმინისტრაციაში დავრეკე. ქალმა, რომელმაც ტელეფონს უპასუხა, მითხრა, რომ დაკარგული ჩანთის შესახებ არავის შეუტყობინებია და მთხოვა, იქ დამეტოვებინა, სადაც ვიპოვე, სანამ ვინმე მის წამოსაღებად მოვიდოდა.
უნდა დამეცადა.
ამის ნაცვლად, საფლავის ქვის გვერდით ჩავიმუხლე. ჩანთა სრულიად მშრალი იყო, მიუხედავად იმისა, რომ ღამით წვიმდა. ესე იგი, ვინც იქ დატოვა, დიდი ხნის წინ არ უნდა წასულიყო.
ყვავილები დავდე და ჩანთის ელვა ნელა შევხსენი.
ზემოდან ერთი ფოტოსურათი იდო.
როგორც კი ხელში ავიღე, მთელი სხეული გამეყინა.
მასზე პოლი იყო გამოსახული.
ჩემს ქმარს ხელში პატარა გოგონა ეჭირა, რომელიც დაახლოებით შვიდი წლის იქნებოდა. ბავშვი კისერზე მოხვეოდა, პოლი კი ისეთი სინაზით უღიმოდა, რომელსაც მაშინვე ვიცნობდი.

ის უცხო ადამიანს არ უღიმოდა.
ისე უყურებდა, როგორც მამა საკუთარ შვილს.
ფოტოსურათი გადავაბრუნე. უკანა მხარეს პოლის ნაცნობი ხელწერით ხუთი სიტყვა ეწერა:
„ჩემო ძვირფასო გოგონას. სიყვარულით, მამა.“
მუხლები მომეკვეთა. საფლავის ქვის გვერდით ჩავიკეცე და ამ სიტყვებს მივშტერებოდი, თითქოს რაღაც სასწაულის წყალობით ასოები ადგილს შეიცვლიდნენ და ნაკლებად მტკივნეულ შეტყობინებად გადაიქცეოდნენ.
მამა?
პოლი?
წლების განმავლობაში სასოწარკვეთილად ვცდილობდით, საერთო შვილი გვყოლოდა. სამედიცინო გამოკვლევები, სხვადასხვა ტესტი და იმედგაცრუებით სავსე უამრავი თვე გამოვიარეთ. ყოველ ჯერზე, როცა მორიგი მკურნალობა უშედეგოდ მთავრდებოდა, პოლი გულში მიკრავდა, სანამ მე ვტიროდი. მეუბნებოდა, რომ ჩვენი ქორწინებაც საკმარისი იყო და ერთად გავუმკლავდებოდით ყველაფერს, რასაც ცხოვრება მოგვიმზადებდა.
და ამ ყველაფრის პარალელურად, მას, როგორც ჩანს, ქალიშვილი ჰყავდა.
კვლავ შევხედე გოგონას სახეს. მისი ღიმილი მტკივნეულად მაგონებდა პოლის ღიმილს.
აკანკალებული ხელებით ჩანთის ჩხრეკა დავიწყე. შიგნით ხუთი კონვერტი აღმოვაჩინე, რომლებიც ყვითელი ლენტით იყო შეკრული. თითოეულზე ჩემი სახელი ეწერა.
პირველი წერილი პოლის გარდაცვალებიდან რამდენიმე თვის შემდეგ იყო დათარიღებული.
გავხსენი.
„ძვირფასო მეგან!“ – ასე იწყებოდა წერილი.
„მე ბელა ვარ, პოლის ქალიშვილი. დედა მეუბნება, რომ მოწყენილი ხარ და ჯერ მზად არ ხარ ჩემთან შესახვედრად. მესმის შენი. იქნებ ერთ დღესაც მოგინახულო?
სიყვარულით, ბელა.“
წერილი ორჯერ წავიკითხე.
ბელას შესახებ არასდროს არაფერი მსმენოდა. იმ დილამდე მისი სახეც არასდროს მენახა. და სრულიად დარწმუნებული ვიყავი, რომ არავისთვის მითქვამს, თითქოს მასთან შეხვედრა არ მსურდა.
ტელეფონმა დარეკა. სარა მირეკავდა.
– პოლის საფლავთან ვარ, – ძლივს ამოვთქვი, როცა ვუპასუხე.
– ყველაფერი კარგად არის? ხმა უცნაურად გეჩვენება.
– არც კი ვიცი…
სარა დაახლოებით ოცი წუთის შემდეგ მოვიდა. საფლავის ქვის გვერდით მჯდომი დამინახა, კალთაში კი ფოტოსურათი და წერილები მედო.
ფოტო გავუწოდე.
წარწერა წაიკითხა და ნელა ამომხედა.
– ოჰ, მეგან…
ეს სამი სიტყვა იმაზე მტკივნეული იყო, ვიდრე ნებისმიერი ახსნა შეიძლებოდა ყოფილიყო. სარას ყველაფერი ახსოვდა, რაც ბავშვის გაჩენის მცდელობისას გამოვიარეთ: საავადმყოფოში ვიზიტები, ხელსახოცების ქვეშ დამალული ორსულობის ტესტები და ის პატარა ნაქსოვი ჟაკეტი, რომელიც ჯერ კიდევ მანამდე ვიყიდე, სანამ ჩვენი ბოლო მკურნალობაც უშედეგოდ დასრულდებოდა.
ჩემ გვერდით დაჯდა.
– პოლს სხვა ოჯახი ჰყავდა? – მკითხა.
– არ ვიცი.
მერე კიდევ ერთი კონვერტი ვიპოვე. შიგნით ტელეფონის ნომერი და ქალის სახელი ეწერა: ფიბი.
სანამ სარა შემაჩერებდა, ნომერი უკვე ავკრიფე.
ქალმა მიპასუხა.
– გისმენთ?
– თქვენ ფიბი ხართ?
– დიახ.
– მე მეგანი ვარ. პოლის საფლავთან ჩანთა ვიპოვე.
სიჩუმე ჩამოვარდა.
შემდეგ გავიგონე, როგორ ჩაისუნთქა ქალმა მძიმედ.
– ბელა იყო?
– ვინ არის ბელა?
– პოლის ქალიშვილი.
ეს სიტყვები მტკივნეული იყო, მიუხედავად იმისა, რომ სიმართლის გამოცნობას უკვე ვიწყებდი.
– ჩემს ქმართან ურთიერთობა გქონდათ?
– არა, – სწრაფად მიპასუხა ფიბიმ. – პოლთან ურთიერთობა იქამდე მქონდა, სანამ ის შენ გაგიცნობდა. ეს ხანმოკლე ურთიერთობა იყო და უკვე დაშორებულები ვიყავით, როცა გავიგე, რომ ორსულად ვიყავი.
– ბავშვზე იცოდა?
– თავიდან არა. თქვენი ქორწილიდან დაახლოებით ორი წლის შემდეგ გაიგო.
თვალები დავხუჭე.
პოლმა ბელას შესახებ უკვე შვიდი წელი იცოდა. შვიდი წლის განმავლობაში მალავდა ჩემგან თავისი ცხოვრების უდიდეს საიდუმლოს.
– რატომ არ მითხრა?
– ვფიქრობ, ჩემთან უნდა მოხვიდე, – მითხრა ფიბიმ.
– უბრალოდ მითხარი!
– ეშინოდა, რომ გატკენდა.
კინაღამ გამეცინა. ამის ნაცვლად, ტელეფონი გავთიშე.
სარამ სახლში წამიყვანა და ჩემთან დარჩა, სანამ სამზარეულოს მაგიდასთან ვიჯექი და ფოტოსურათს მივშტერებოდი. შესაძლოა, პოლს ჩვენი ქორწინების დროს სხვა ქალთან ურთიერთობა არ ჰქონია. ამ აღმოჩენამ ყველაფერი ერთდროულად უფრო ადვილადაც ასატანი გახადა და უფრო აუტანელიც.
მან შვილი დამიმალა. მაძლევდა უფლებას მეტირა იმის გამო, რომ მშობლები ვერ ვხდებოდით, მაშინ როცა იცოდა, რომ უკვე ჰყავდა ქალიშვილი.
იმ საღამოს ფიბის ისევ დავურეკე. ამჯერად მისი მისამართი ვთხოვე.
სარამ შემომთავაზა, რომ წამიყვანდა. დავთანხმდი.
ფიბი პატარა სახლში ცხოვრობდა, რომლის შესასვლელი კარი ლურჯი იყო. როცა კარი გააღო, დაღლილი ჩანდა.
– ბელა სახლშია? – ვკითხე.
– სკოლაშია.
მის სამზარეულოში დავსხედით. მაცივარი ბელას ფოტოებით იყო სავსე: დაბადების დღის ტორტები, სასკოლო სიგელები და პატარა გოგონას ყოველდღიური ფოტოები, რომელიც ნელ-ნელა იზრდებოდა. ყველა ფოტოზე პოლის თვალებს ვცნობდი.
– მას უყვარდა, – ჩუმად თქვა ფიბიმ.
– საიდან უნდა მცოდნოდა ეს?
უჯრა გამოაღო და კიდევ რამდენიმე ფოტოსურათი ამოიღო. მათზე პოლი ბელასთან ერთად იყო გადაღებული, სხვადასხვა ასაკში: პარკში თამაშობდნენ, ნაძვის ხესთან იდგნენ და პოლი გოგონას ველოსიპედის ტარებას ასწავლიდა. ერთ ფოტოზე ბელას თავი მის მხარზე დაედო და ეძინა.
– თავიდან მხოლოდ დაბადების დღის საჩუქრები მოჰქონდა, – განმიმარტა ფიბიმ. – შემდეგ სტუმრობა დაიწყო. ბოლოს კი ყოველთვის მოდიოდა, როცა ამის შესაძლებლობა ჰქონდა, ზოგჯერ კვირაში ერთხელაც.
კვირაში ერთხელ.
მაშინ, როცა კიდევ ერთი წარუმატებელი ორსულობის ტესტის გამო ვტიროდი, ჩემი ქმარი საკუთარ ქალიშვილს ზრდას ადევნებდა თვალს.
– იცოდა, როგორ ძალიან გინდოდა შვილი, – განაგრძო ფიბიმ. – ამბობდა, რომ იტანჯებოდი და შესაფერის სიტყვებს ვერ პოულობდა.
– შვიდი წელი ჰქონდა, რომ ეს სიტყვები ეპოვა.
– ვიცი.
– არა, არ იცი.
ფიბიმ თვალები დახარა და დაკეცილი ფურცელი გამომიწოდა. ეს პოლის ხელწერა იყო – ბელას საყვარელი ნივთების სია.
მარწყვის ნაყინი.
ცხენების ხატვა.
ყვითელი ყვავილები.
თითები სიტყვებს გადავუსვი.
– მის შესახებ ყველაფერი იცოდა.
– უყვარდა, – თქვა ფიბიმ. – და უნდოდა, რომ შენც გაგეცნო. მითხრა, რომ მისი შემდეგი დაბადების დღის წინ სიმართლის თქმას აპირებდა.
– მაგრამ ვერასდროს თქვა.
– ავარია მოხდა.
მინდოდა შვება მეგრძნო იმის გამო, რომ პოლს მაინც ჰქონდა განზრახული სიმართლის თქმა. ამის ნაცვლად, მხოლოდ ბრაზს ვგრძნობდი. პირობა დადო, შემდეგ კი გარდაიცვალა ისე, რომ მისი შესრულება ვერ მოასწრო და ყველა შედეგი სხვებს დაუტოვა.
მერე ბელას წერილები გამახსენდა.
– რატომ მწერდა?
– იმიტომ, რომ შენი გაცნობა სურდა.
– მაშინ რატომ არ დამიკავშირდი?
ფიბი შეყოყმანდა.
– ჯერ პატარა იყო. რაღაცები არასწორად გაიგო.
მის პასუხში რაღაც მაფიქრებდა, მაგრამ ამჯერად აღარ ჩავძიებივარ.
სახლში დაბრუნების შემდეგ ხუთივე წერილი მაგიდაზე გავშალე.
ხუთი კონვერტი. ხუთი წელი ბავშვის ცხოვრებიდან, რომლის არსებობის შესახებაც არაფერი ვიცოდი.
მეორე წერილში ბელა წერდა, რომ დედამ უთხრა, თითქოს ჯერ მზად არ ვიყავი მასთან შესახვედრად. ისიც ახსენა, რომ კითხვაში სიგელი მიიღო და აინტერესებდა, ხომ არ ვისურვებდი მის ნახვას.
მესამე წერილში ნახატი იდო, რომელზეც ორი ქალი და პატარა გოგონა იყვნენ გამოსახულნი.
ქვემოთ ბელას ეწერა:
„წელს ვცდილობდი, კარგი გოგო ვყოფილიყავი. იქნებ ახლა მაინც გინდოდეს ჩემი გაცნობა?“
მეოთხე წერილი უფრო მოკლე იყო.
„არ გთხოვ, რომ დედაჩემი გახდე. მე უკვე მყავს დედა. უბრალოდ შენი გაცნობა მინდა.“
შემდეგ ბოლო კონვერტი გავხსენი.
მისი ხელწერა უფრო პატარა და მოწესრიგებული იყო.
„ძვირფასო მეგან!
მალე თოთხმეტი წლის გავხდები. ვიცი, რომ არ გიყვარვარ. აღარ მინდა, რომ სევდა მოგაყენო. დაგინახე, როცა მამას საფლავზე ყვითელი ყვავილები მიიტანე. მას ჩემთვისაც ყოველთვის ყვითელი ყვავილები მოჰქონდა. ბოლო თაიგულის ლენტი შევინახე. ვიფიქრე, რომ ჩვენი საერთო ფოტოც შენ უნდა გქონდეს.“
ბოლოში ერთი წინადადება ეწერა, რომელმაც გული გამიტეხა.
„აღარ შეგაწუხებ.“
ფურცლის ბოლოში ტელეფონის ნომერი იყო მითითებული.
დიდხანს ვუყურებდი ამ სიტყვებს. პატარა გოგონა ხუთი წლის განმავლობაში იმ რწმენით ცხოვრობდა, რომ ქალს, რომელმაც მისი არსებობის შესახებ არაფერი იცოდა, მისი დანახვა არ სურდა.
უცებ ყველაზე საშინელი უკვე მხოლოდ პოლის საიდუმლო აღარ იყო.
ყველაზე საშინელი ის იყო, რაც ბელას საკუთარი თავის შესახებ დააჯერეს.
ფიბის დავურეკე.
– ოდესმე გითქვამს ბელასთვის, რომ მე ის არ მინდოდა?
არ მიპასუხა.
– ფიბი?
– უბრალოდ მისი დაცვა მინდოდა.
– რისგან?
– უარყოფისგან.
– ოდესმე გიკითხავს ჩემთვის, მინდოდა თუ არა მასთან შეხვედრა?
სიჩუმე.
– ოდესმე მაინც დაგიკავშირებია ჩემთან?
– არა.
ისე სწრაფად წამოვდექი, რომ სკამი უკან გადავარდა.
– ნება მიეცი, ეფიქრა, რომ მე უარვყავი, ისე, რომ ერთხელაც არ გისაუბრია ჩემთან?
– ვიფიქრე, რომ შესაძლოა ასეც მოქცეულიყავი.
– იფიქრე?
– ბელამ უკვე დაკარგა მამა. არ შემეძლო, კიდევ ერთი ადამიანი დაეკარგა.
– მაგრამ მე არასდროს ვყოფილვარ მისი, რომ დავეკარგე!
ფიბიმ ტირილი დაიწყო. მითხრა, რომ ბელა ყოველ დაბადების დღეზე და ყოველ შობას მეკითხებოდა, მე კი არ იცოდა, როგორ აეხსნა მისთვის, რატომ არ ვიყავი იქ.
– სიმართლე უნდა გეთქვა მისთვის, – ვუთხარი.
– მეშინოდა.
– ანუ იმის შიშით, რომ მე მას ვატკენდი, შენ გამომიყვანე ადამიანად, რომელმაც მას გული ატკინა.
– მაპატიე.
– გეშინოდა, რომ მე მის გულს გავტეხდი, ამიტომ შენ გატეხე ის მის ნაცვლად.
ტელეფონი გავთიშე.
სარამ სამზარეულოში მიპოვა. იქ ვიდექი და ვტიროდი. გადაყირავებული სკამი წამოაყენა და მხრებზე ხელი მომხვია.
მხოლოდ პოლის გამო არ ვტიროდი და არც იმ ქორწინების გამო, რომელიც მეგონა, რომ მესმოდა.
ბელას გამოც ვტიროდი. იმ პატარა გოგონას გამო, რომელიც წლების განმავლობაში ცდილობდა მოეპოვებინა იმ ადამიანის სიყვარული, რომლის შესახებაც ეგონა, რომ მასთან არანაირი კავშირის ქონა არ სურდა.
მეორე დილით ფიბის ისევ დავურეკე.
– ბელასთან შეხვედრა მინდა.
– გაბრაზებულია, – გამაფრთხილა ფიბიმ.
– ამის სრული უფლება აქვს.
– შეიძლება არ დაგიჯეროს.
– მაშინ კიდევ ერთხელ ავუხსნი ყველაფერს.
ფიბი შეყოყმანდა, შემდეგ კი კიდევ ერთი რამ გამიმხილა. როცა ბელა პატარა იყო, მასთან ერთად სასაფლაოზე დადიოდა. ერთხელ იქ მე დამინახა და მას შემდეგ ყოველ წელს ეკითხებოდა, ისევ მოვიდოდი თუ არა.
იმ შაბათს ბელას მეთოთხმეტე დაბადების დღე უნდა ყოფილიყო.
– უთხარი, რომ მისი ნახვა მინდა, – ვუთხარი.
ჩემდა გასაკვირად, ბელა დათანხმდა, რომ მის სახლთან ახლოს მდებარე პარკში შევხვედროდით.
სარამ იქ მიმიყვანა და მანქანაში დამელოდა. ბელა ფიბისთან ერთად სკამზე იჯდა. ფოტოებზე ნანახზე უფრო მაღალი იყო, თმა უკან ჰქონდა შეკრული, ხელები კი მუხლების ქვეშ ჰქონდა ამოდებული.
როცა დამინახა, წამოდგა, შემდეგ კი სწრაფად ისევ დაჯდა.
– გამარჯობა, – ვუთხარი.
– გამარჯობა.
ცოტა ხნის შემდეგ ბელამ დედას ჰკითხა, შეეძლო თუ არა ჩემთან მარტო საუბარი. ფიბი უხალისოდ გადავიდა სხვა სკამზე.
ბელას გვერდით დავჯექი, თუმცა ჩვენს შორის მცირე მანძილი დავტოვე.
ცოტა ხანს არცერთს ხმა არ ამოგვიღია.
შემდეგ ის კითხვა დამისვა, რომლისაც ყველაზე მეტად მეშინოდა.
– რატომ არ მოხვედი?
შევხედე.
– იმიტომ, რომ არ ვიცოდი, მელოდებოდი თუ არა.
– დედამ მითხრა, რომ იცოდი.
– არ ვიცოდი.
– მაშინაც კი, როცა მამა ჯერ კიდევ ცოცხალი იყო?
– მაშინაც.
ბელამ მზერა მიწას მიაპყრო.
– ამბობდა, რომ შენთვის ყველაფრის თქმას აპირებდა.
მკერდში რაღაც მომიჭირა.
– ნამდვილად უნდოდა თქმა.
– მეც დამპირდა.
ნერწყვი მძიმედ გადავყლაპე.
– მაპატიე, რომ ეს არასდროს გააკეთა.
ბელა სვიტერის სახელოდან გამოჩენილ ძაფს აწვალებდა.
– მეგონა, რომ გძულდი.
– არასდროს მძულდი.
– მაგრამ არც მიცნობდი.
– მართალია, – ვაღიარე. – მაგრამ ახლა უკვე ვიცი, რომ არსებობ და მინდა გაგიცნო.
მზერა გვერდზე გადაიტანა.
– დედამ მითხრა, რომ თუ ოდესმე შევხვდებოდით, მხოლოდ ზრდილობის გამო იქნებოდი ჩემ მიმართ კეთილი.
– აქ ზრდილობის გამო არ მოვსულვარ. აქ იმიტომ ვარ, რომ შენი გაცნობა გინდოდა და ხუთი წლის წინაც იმსახურებდი პასუხის მიღებას.
თვალები ცრემლებით აევსო.
– ყველა წერილი მე დავწერე.
– ყველა წავიკითხე.
– დედას მათი გაგზავნა არ უნდოდა.
– ვიცი.
– მეგონა, თუ კარგ ნიშნებს მივიღებდი, იქნებ აზრი შეგეცვალა.
რაღაც ჩამწყდა გულში.
– ბელა, არასდროს გჭირდებოდა რაიმეს გაკეთება იმისთვის, რომ ჩემთან შეხვედრა დაგემსახურებინა. ამის დამსახურება არ გჭირდებოდა.
ცრემლები მოიწმინდა.
– არ გთხოვ, რომ დედაჩემი გახდე. მე უკვე მყავს დედა. უბრალოდ მინდოდა გამეცნო ადამიანი, რომელსაც მამა უყვარდა.
თავი დავუქნიე.
– ძალიან მიყვარდა.
– მასზე გაბრაზებული ხარ?
ამ კითხვამ მოულოდნელად მომისწრო.
– დიახ, – გულწრფელად ვუპასუხე.
ბელას სახე მოეღუშა, ამიტომ სწრაფად განვაგრძე:
– მაგრამ ამავდროულად მიყვარდა კიდეც. ეს ორი გრძნობა შეიძლება ერთდროულად არსებობდეს.
ცოტა ხანს ჩაფიქრდა.
– მამას ყოველთვის ყვითელი ყვავილები მოჰქონდა ჩემთვის, – თქვა მან. – მეუბნებოდა, რომ ისინი ყველაფერს უფრო ხალისიანს ხდიდნენ.
ცრემლების მიუხედავად, ჩუმად გამეცინა.
– ზუსტად იმავეს მეუბნებოდა მეც.
ბელამ პირველად შემომხედა პირდაპირ თვალებში.
– მართლა?
– ყოველთვის, როცა სახლში ყვავილების თაიგული მოჰქონდა.

მის სახეზე მსუბუქი ღიმილი გაჩნდა.
შემდეგ მკითხა, ჩემი აზრით, ოდესმე რცხვენოდა თუ არა პოლს მისი.
– არა, – ვუთხარი. – შენი ფოტოები ვნახე და ის სიაც ვიპოვე, რომელზეც შენი საყვარელი ნივთები ჰქონდა ჩამოწერილი. ყველაფერი ახსოვდა.
– მარწყვის ნაყინიც?
– ეგეც.
გაჩუმდა.
– მენატრება, – ჩურჩულით თქვა.
– მეც.
მინდოდა ჩავხუტებოდი, მაგრამ არ მინდოდა მეჩქარა. ამის ნაცვლად ვკითხე, ოდესმე თუ მაჩვენებდა თავის ნახატებს.
– შეიძლება, – მიპასუხა.
ამ ეტაპზე ესეც საკმარისი იყო.
წასვლამდე ბელა დედას მიუბრუნდა.
– რატომ უთხარი მეგანს, რომ მე არ უნდოდა?
ფიბიმ სცადა აეხსნა, რომ მხოლოდ მისი დაცვა სურდა, მაგრამ ბელამ შეაწყვეტინა.
– ვიცი, რისი გაკეთება გინდოდა. მაგრამ დამაჯერე, რომ ჩემში რაღაც არ იყო რიგზე.
ფიბიმ ტირილი დაიწყო და პატიება სთხოვა.
ბელას არაფერი უპასუხია. იმ შუადღეს დედასთან ერთად მაინც წავიდა სახლში, რადგან უყვარდა, თუმცა ჯერ მზად არ იყო, ხელი ჩაეკიდა.
ეს მესმოდა. ნდობა მხოლოდ იმიტომ არ ბრუნდება, რომ სიმართლე ბოლოს და ბოლოს გამჟღავნდა.
მომდევნო დღეებში მე და ბელა ერთმანეთს ფრთხილად ვწერდით. მან თავისი ერთ-ერთი ცხენის ნახატის ფოტო გამომიგზავნა, მე კი პოლის ძველი ყავის ფინჯნის ფოტო გავუგზავნე. მომიყვა, რომ პოლს ქიშმიში სძულდა. მე კი ვუამბე, როგორ იღებდა ის ყოველთვის ნამცხვრებიდან ქიშმიშს.
სიცილის ემოჯებით მიპასუხა.
შემდეგ ერთ შუადღეს შეტყობინება მომწერა.
„შაბათს ჩემი დაბადების დღეა.“
დიდხანს ვუყურებდი ეკრანს, სანამ პასუხის მიწერას გადავწყვეტდი.
„გინდა, რომ მოვიდე?“
სამი წუთი გავიდა. შემდეგ ხუთი.
ბოლოს მისი პასუხი გამოჩნდა.
„თუ გინდა.“
მაშინვე მივწერე:
„მინდა.“
შაბათს დილით სარამ ფიბის სახლთან მიმიყვანა. პატარა, ლამაზად შეფუთული საჩუქარი და ყვითელი ყვავილების თაიგული მიმქონდა.
კარი თავად ბელამ გამიღო.
ჯერ ყვავილებს შეხედა, შემდეგ კი მე.
– მოხვედი, – თქვა მან. – სულ ფანჯარაში ვიყურებოდი.
– მართლა?
– მეგონა, იქნებ გადაიფიქრებდი.
– არ გადამიფიქრებია.
გვერდზე გაიწია და სახლში შემიპატიჟა. ოთახი ბუშტებით იყო მორთული, მაგიდაზე კი დაბადების დღის ტორტი იდგა. ფიბი ჩუმად იდგა სამზარეულოში.
ბელამ ყვავილები გამოართვა. თითები ყვითელ ლენტს გადაუსვა, რომელიც ღეროებზე იყო შემოხვეული და რამდენიმე წამით უბრალოდ უყურებდა.
– მამას საყვარელი ყვავილები იყო, – ჩურჩულით თქვა.
– შენიც ხომ არის.
გაეღიმა.
შემდეგ მოულოდნელად ხელი გამომიწოდა.
მხოლოდ ერთი წამით გაგრძელდა, მაგრამ ხელი ჩამჭიდა.
მაგიდასთან მიმიყვანა და მაჩვენა, სად უნდა დავმჯდარიყავი.
მის გვერდით.
მოგვიანებით, როცა ყველამ „გილოცავ დაბადების დღეს“ უმღერა, ბელამ მზერა ჩემკენ მოაპყრო. არა იმის შესამოწმებლად, წავიდოდი თუ არა, არამედ უბრალოდ იმის დასარწმუნებლად, რომ ისევ იქ ვიყავი.
და მეც იქ ვიყავი.
როცა სანთლები ჩააქრო, მივხვდი, რომ ხუთი წლის განმავლობაში ელოდა ადამიანს, რომელმაც არც კი იცოდა, თუ როგორ სურდა მას მისი ცხოვრების ნაწილი გამხდარიყო.
ახლა კი ეს უკვე ვიცოდი.
ვერ დავუბრუნებდი დაკარგულ წლებს. ვერ შევცვლიდი პოლის დუმილს და ვერც იმ ცრუ რწმენას წავშლიდი, რომელშიც ფიბიმ ბელას ცხოვრება ამყოფა.
მაგრამ შემეძლო გადამეწყვიტა, რომ ამიერიდან მის ცხოვრებაში ვიქნებოდი.
როცა ბელამ მკითხა, მომდევნო კვირასაც თუ მოვიდოდი, ერთი წამითაც არ დავყოვნებულვარ.
– დიახ, – ვუთხარი.
ამჯერად დამიჯერა.
პოლისთვის ჯერ კიდევ არ მეპატიებინა, რომ ამდენი წლის განმავლობაში ბელას არსებობას მიმალავდა. შესაძლოა, ვერც ვერასდროს ვაპატიო.
მაგრამ არ დავუშვებ, რომ მისმა დუმილმა კიდევ ერთი დღითაც კი მოგვაკლოს ის სიყვარული, რომელსაც ორივე ამდენი ხანია ველოდებით. 🥹😞