Մի օր մի երիտասարդ եկավ Վարպետի մոտ և ասաց.
«Ես եկել եմ Ձեզ մոտ, քանի որ ինձ այնքան թշվառ և անարժեք եմ զգում, որ չեմ ուզում ապրել: Իմ շրջապատում բոլորը ասում են, որ ես պարտվող եմ, ցեխոտ ու ապուշ: Խնդրում եմ, վարպետ, օգնիր ինձ:
Վարպետը, կարճ հայացք գցելով երիտասարդի վրա, հապճեպ պատասխանեց.
— Կներեք, բայց ես հիմա շատ զբաղված եմ և ոչ մի կերպ չեմ կարող Ձեզ օգնել: Ես շտապ պետք է լուծեմ մի շատ կարևոր հարց,- Եվ մի փոքր մտածելուց հետո, ավելացրեց,- Բայց եթե համաձայն եք օգնել ինձ իմ բիզնեսում, ապա ես սիրով կօգնեմ Ձեզ Ձեր խնդրում:
— Հաճույքով, Վարպետ, — ասաց նա ՝ դառնորեն նշելով, որ կրկին ընկավ երկրորդ պլան:
-Լավ, — ասաց Վարպետը և ձախ գրպանից հանեց մի փոքրիկ մատանի ՝ գեղեցիկ քարով:
— Վերցրու ձին և գնա շուկա: Ես շտապ պետք է վաճառեմ այս մատանին ՝ պարտքը մարելու համար: Փորձիր դրա համար ինչքան հնարավոր է շատ վերցնես, և ոչ մի դեպքում չհամաձայնվս ոսկու մետաղադրամից ցածր գնի հետ: Հիմա գնա և շուտ վերադարձիր: Երիտասարդը վերցրեց մատանին և հեռացավ:
Հասնելով շուկայի հրապարակ, նա սկսեց մատանին առաջարկել վաճառականներին, որոնք սկզբում հետաքրքրությամբ էին նայում նրա ապրանքին:
Բայց հենց նրանք իմացան ոսկե մետաղադրամի մասին, նրանք անմիջապես կորցրեցին բոլոր հետաքրքրությունը մատանու նկատմամբ: Ոմանք բացահայտ ծիծաղում էին նրա դեմքին, ոմանք էլ պարզապես շրջվում էին, և միայն մեկ տարեց վաճառական բարյացակամորեն բացատրում էր նրան, որ ոսկե մետաղադրամը չափազանց մատչելի է նման մատանու համար, և դրա համար կարելի է տալ միայն պղնձե մետաղադրամ, կամ գոնե արծաթե:
Լսելով ծերունու խոսքերը ՝ երիտասարդը շատ վրդովվեց, քանի որ հիշում էր Վարպետի հրամանը՝ գինն իջեցնել ոսկե մետաղադրամից: Շրջելով ամբողջ շուկան և մատանին առաջարկելով մոտ հարյուր մարդու ՝ երիտասարդը նորից թամբեց իր ձին և վերադարձավ: Խոր հիասթափվելով ձախողումից ՝ նա մտավ Վարպետի մոտ:
-Վարպետ, ես չկարողացա կատարել Ձեր պատվերը, — ասաց նա տխուր,- Լավագույն դեպքում ես կարող էի մի քանի արծաթե մետաղադրամ ձեռք բերել մատանու համար, բայց Դուք ինձ չասացիր, որ համաձայնվեմ ոսկուց ցածր գնին, իսկ այս մատանին այդքան էլ չարժե:
— Դու պարզապես շատ կարևոր խոսքեր ասացիր, որդիս,- պատասխանեց Վարպետը,- Նախքան մատանին փորձել վաճառելը լավ կլիներ պարզել դրա իրական արժեքը: Դե, ո՞վ կարող է դա անել ավելի լավ, քան ոսկերիչը: Գնա ոսկերիչի մոտ և հարցրու նրան, թե որքան կառաջարկի մեզ մատանու համար: Միայն թե ինչ էլ նա պատասխանի քեզ, մի վաճառիր մատանին, այլ վերադարձիր ինձ մոտ: Երիտասարդը կրկին ցատկեց ձիու վրա և գնաց ոսկերիչի մոտ:
Ոսկերիչը երկար ժամանակ զննեց մատանին խոշորացույցի միջոցով, այնուհետև կշռեց այն փոքր կշեռքով և վերջապես դիմեց երիտասարդին.
— Ասա Վարպետին, որ հիմա ես չեմ կարող նրան հիսունութ ոսկուց ավել տալ: Բայց եթե նա ինձ ժամանակ տա, ես մատանին կգնեմ յոթանասունով ՝ հաշվի առնելով գործարքի հրատապությունը:
— Յոթանասու՞ն,- երիտասարդը ուրախ ծիծաղեց, շնորհակալություն հայտնեց ոսկերիչին ու ամբողջ արագությամբ ետ նետվեց:
-Նստիր այստեղ», — ասաց Վարպետը ՝ լսելով երիտասարդի աշխույժ պատմությունը,- Եվ իմացի՛ր, որդի՛ս, որ դու հենց այս մատանին ես: Թանկ և եզակի: Եվ միայն իսկական փորձագետը կարող է գնահատել քեզ: Ուրեմն ինչու՞ ես շրջում շուկայում և սպասում, որ առաջին հանդիպած անձը դա անի:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց՝ ՆՈՐ ԻՆՖՈ-ն
